Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP) je nova, treća generacija sporazuma o pridruživanju ponuđena isključivo državama zapadnog Balkana, u sklopu Procesa stabilizacije i pridruživanja. Sporazum se potpisuje na neodređeno vrijeme s ciljem doprinosa ekonomskoj i političkoj stabilnosti Bosne i Hercegovine. Države koje su postale članice petim proširenjem Evropske unije su potpisale sporazume o pridruživanju (tzv. Evropske sporazume). Osnovna razlika između dva spomenuta sporazuma je u sadržaju „evolutivne klauzule“ u SSP-u i naglašavanju regionalne saradnje na Zapadnom Balkanu.
Potpisivanjem SSP-a, Bosni i Hercegovini je zahvaljujući „evolutivnoj klauzuli“ potvrđen status države potencijalne kandidatkinje. To je mnogo više nego što su države potpisnice Evropskog sporazuma dobile u pogledu daljnjeg pristupanja EU. Druga razlika se ogleda u regionalnoj saradnji, gdje se država potpisnica obavezuje da će potpisati bilateralne ugovore/sporazume sa zemljama Procesa stabilizacije i pridruživanja i državama kandidatkinjama.
SSP je sporazum „mještovitog“ karaktera, što znači da su pored Evropske unije, ugovornice i sve države članice budući da SSP obuhvata područja koja nisu jedino u nadležnosti EU, već spadaju i u nadležnost država članica.
Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju se sastoji od 10 glava:

  • Opšti principi;
  • Politički dijalog;
  • Regionalna saradnja;
  • Slobodno kretanje robe;
  • Kretanje radnika, poslovno nastanjivanje, pružanje usluga, kretanje kapitala;
  • Usklađivanje prava, provođenje prava i pravila konkurencije;
  • Pravda, sloboda i sigurnost;
  • Politike saradnje;
  • Finansijska saradnja;
  • Institucionalne, opšte i završne odredbe.

Potpisivanjem Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju Bosna i Hercegovina je stupila u prvi ugovorni odnos sa Evropskom unijom. S obzirom da je u pitanju sporazum mješovitog karaktera, da bi stupio na snagu mora biti potvrđen odnosno ratificiran u parlamentima svih država članica i Evropskom parlamentu. Predsjedništvo BiH je u novembru 2008. godine ratifikovalo SSP. Do završetka procesa ratifikacije u EU,  na snazi je Privremeni sporazum (Interim Agreement) koji je dio SSP-a i koji najvećim dijelom reguliše  pitanja trgovine i transporta između BiH i Evropske unije. Tokom tehničkih rundi pregovora najviše vremena i napora je uloženo upravo u trgovinske odredbe i liste proizvoda za koje će Bosna i Hercegovina, postepeno u periodu od 5 godina, davati carinske ustupke do potpune liberalizacije trgovine sa Evropskom unijom. Zadatak BiH je da sprovede odredbe Privremenog sporazuma i da nastavi sa svojim aktivnostima i ispunjavanjem kriterijuma za punopravno članstvo.
Nakon stupanja na snagu SSP-a, slijedeći korak je podnošenje zahtjeva za članstvo u EU i sticanje statusa kandidata.

Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju između Evropskih zajednica i njihovih država članica, sa jedne strane, i Bosne i Hercegovine sa druge strane potpisan je u Luksemburgu 16.6.2008. godine.

Dragana Kokot Gambiroža

+387 51 215 784

+387 51 215 565

Miroslav Minić

+387 51 222 991

+387 51 215 565